علاج تحليل نپذيرد كندر سوده با شير زنان آميخته در چشم چكانند . و اگر بدين كفايت نباشد آب نانخواه و سعتر و زوفاى خشك را آب‌پز كنند و اسفنجى يا پنبه بدان آب تر كنند و بر چشم نهند و اگر بدين نيز زايل نشود آب ترب در چشم چكانند و پوست ترب و مويز و اندكى سرگين كبوتر بر پشت چشم همى نهند و آن را كه به سبب زخم طبقهء ملتحمه دريده باشد زيره و نمك بخايند و آن آب را در چشم چكانند و زرنيخ سرخ بسايند و در آب افكنند و بشويند و آن آب را گرم كنند و صافى كنند قطره‌قطره از آن آب نيم‌گرم كرده اندر چشم چكانند طرفه را زايل كند . يا اكليل الملك و دم الاخوين ( خون سياوشان ) و بيخ سوس و زعفران و عدس مقشر با روغن گل و زردهء تخم‌مرغ ضماد كردن سود دارد ( جرجانى : 351 ) . در پزشكى عاميانه نيز در هر منطقه برحسب پوشش گياهى موجود درمان خاصى دارند . در سيستان براى درمان آن از هورو و پور استفاده مىكنند ( افشار سيستانى : 398 ) . در يزد ريشهء زرشك را سابيده با سفيده تخم‌مرغ به هم زده مىگذارند خشك شود سپس با كمى نبات سابيده مخلوط كرده در چشم مىريزند ( همان : 826 ) . يا عناب را با هسته كوبيده و در آب جوش مىخيسانند سپس آن را مىجوشانند آن‌قدر كه آب آن بسيار كم شود ، بعد آن را در پارچه مىريزند و مىفشارند تا آب آن خارج شود ، آب به دست آمده را با قطره‌چكان روزى سه مرتبه به چشم مىچكانند لك سفيد مرتفع مىگردد . همچنين مىتوان پوست هليلهء زرد را نرم ساييد و با گلاب مخلوط كرد و روزى ده قطره ، پنج قطره صبح و پنج قطره شب ، در چشم چكانيد تا لك از بين برود ( عطار يزدى : 139 ) . در همدان جهت سفيدى چشم اسفرزه را با سفيدهء تخم‌مرغ داخل كند ، اين‌قدر بزند كه اسفرزه لعاب بنشيند و بعد در بشقاب چينى بريزد تا خشك شود بعد آن را بكوبد و سلايه كند ، در چشم كشد ، سفيدى را ببرد . همچنين براى غبار و لكهء چشم شاهدانج ترياك ، رابخت ، زاج مكلس ، راتيانج ، توتياى قلم ، انزروت كوفته در چشم كند . يا كف دريا و نوشادر را نرم ساييده ميل را با آب دهن تر كرده و در دواى مذكور غوطه داده و چشم را باز نموده و ميل دوا را در بالاى لكه چند دقيقه نگاه داشته بعد ميل را برداشته مريض را يك پهلو بخوابانند و پياله‌اى از شير دختر در چشم او بريزند . چنان‌كه جارى شود بعد پنبه‌اى را آهسته در بالاى لكهء چشم بكشد پوستى برداشته مىشود و صاف و پاكيزه مىنمايد چشم اما دو روز ديگر عكس آن لكه نمودار مىشود كه بايد به حكمت ديگر آن را رفع نمود ( اذكائى : 354 ) . در ابيانه براى درمان لكهء سفيد داخل چشم به مدت چهل روز آب برنج را كه بدون روغن پخته شده پس از آبكش كردن همراه نبات مىخورند . علت اين مرض را در زن‌ها ناشى از سنگينى چادر شبى مىدانند كه زنان بر روى سر قرار مىدهند ( نظر داشلى برون و ديگران : 456 ؛ نيز - جادودرمانى ؛ خون‌درمانى ) .